ဘုရားရွင္၏ စကားေျပာနည္း

ျမတ္စြာဘုရားရွင္သည္-
၁။ မဟုတ္မမွန္၊ အက်ဳိးမရွိ၊ သူတစ္ပါးေတြလည္းမႀကိဳက္တဲ႔ စကားကိုဘုရားရွင္မေျပာပါ။
၂။ ဟုတ္မွန္၊ အက်ဳိးမရွိ၊ သူတစ္ပါးမႀကိဳက္တဲ႔ စကားကိုလဲဘုရားရွင္မေျပာပါ။
၃။ ဟုတ္မွန္၊ အက်ဳိးရွိ၊ သူတစ္ပါးမႀကိဳက္တဲ႔စကားကို ေျပာသင့္တဲ႔အခ်ိန္အခါကိုသိၿပီး ဘုရားရွင္ေျပာပါတယ္။
၄။ မဟုတ္မမွန္၊ အက်ဳိးမရွိ၊ သူတစ္ပါးႀကိဳက္တဲ႔စကားကိုလည္းမေျပာပါ။
၅။ ဟုတ္မွန္၊ အက်ဳိးမရွိ၊ သူတစ္ပါးႀကိဳက္တဲ႔စကားကိုလည္းမေျပာပါ။
၆။ ဟုတ္မွန္၊ အက်ဳိးရွိ၊ သူတစ္ပါးႀကိဳက္တဲ႔စကားကုိလည္း ေျပာသင့္တဲ႔အခ်ိန္အခါကိုသိၿပီး ဘုရားရွင္ေျပာပါတယ္။
     အေၾကာင္းကေတာ့ ဘုရားရွင္ဟာသတၱဝါေတြကို သနားလို႔ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္အခ်ိန္အခါဟာ အေရးႀကီးလွပါတယ္။ အခ်ိန္အခါမဟုတ္ပဲသြားေျပာရင္ စကားေကာင္းေပမယ့္ အက်ဳိးမၿပီး၊ အခ်ည္းအႏွီးျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေျပာသင့္တဲ႔အခ်ိန္ေရာက္မွေျပာၾကရပါတယ္။ စကားကိုအတိုင္းအတာမရွိေျပာလြန္းရင္လည္း အရွက္ရတတ္ပါတယ္။ အလိုက္ကန္းဆိုးမသိပဲ ေျပာတတ္သူေတြေလာကႀကီးထဲမွာ ရွိေနတတ္ပါတယ္။ နားေထာင္ေနရသူရဲ႕ဆႏၵေတြကို မသိတတ္ၾကတဲ႔လူေတြေၾကာင့္ နားေထာင္ရသူေတြမွာ ဒုကၡေရာက္ၾကရပါတယ္။ စကားဆိုတာေျပာခ်င္တိုင္း မေျပာရပါ။ အေျခအေန၊ အခ်ိန္အခါကိုသိရပါတယ္။ အလိုဆႏၵကိုလဲသိရပါတယ္။

စကားအဂၤါနဲ႔အျပစ္မ်ား

အဂၤါ(၅)ပါးႏွင့္ျပည္႔စံုေသာစကား
၁။ ေျပာသင့္တဲ႔အခ်ိန္မွာေျပာျခင္း
၂။ မွန္ျခင္း
၃။ သိမ္ေမြ႔ျခင္း
၄။ အက်ဳိးရွိျခင္း
၅။ ေမတၱာစိတ္ပါျခင္း။

စကားမ်ားသူ၏အျပစ္(၅)မ်ဳိး
၁။ လိမ္ျခင္း
၂။ ကုန္းတိုက္ျခင္း
၃။ ရိုင္းစိုင္းၾကမ္းတမ္းေသာ စကားကိုေျပာျခင္း
၄။ အႏွစ္မရွိေသာစကားကိုေျပာျခင္း
၅။ ေသရင္ငရဲေရာက္ျခင္း။

ခ်င့္ခ်ိန္ၿပီးစကားေျပာသူ၏အက်ဳိး(၅)မ်ဳိး
၁။ မလိမ္ျခင္း
၂။ ကုန္းမတိုက္ျခင္း
၃။ ၾကမ္းတမ္းတဲ႔စကားကိုမေျပာျခင္း
၄။ အႏွစ္မရွိစကားကိုမေျပာျခင္း
၅။ ေသရင္နတ္ျပည္ေရာက္ရျခင္း။

စကားကိုဘယ္လိုေျပာရမယ္

(၁) ေျပာခ်ိန္မေရာက္ေသးပဲ အတိုင္းအထက္အလြန္စကားေျပာသူဟာ ဥၾသမရဲ႕သားေလးပမာ အသတ္ခံရတတ္တယ္၊ အႏွိပ္စက္ခံရတတ္တယ္။
(၂) မေကာင္းသျဖင့္ေျပာဆိုအပ္တဲ႔စကားဟာ အလြန္ထက္ျမက္တဲ႔ဓားနဲ႔ လတ္တေလာေသေစႏိုင္တဲ႔ အဆိပ္တို႔ထက္လည္းပိုၿပီး လ်င္ျမန္စြာေသေစႏိုင္ပါတယ္။
(၃) ဒါေၾကာင့္ေျပာဖို႔သင့္တဲ႔အခ်ိန္အခါမွာေကာ မသင့္တဲ႔အခ်ိန္အခါမွာပါ စကားကိုေစာင့္ေရွာက္ရပါတယ္။ အလြန္မေျပာရပါ။ မိမိနဲ႔တူတဲ႔ပုဂိၢဳလ္ကိုေတာင္မွ အလြန္မေျပာရပါ။
(၄) အသိဉာဏ္ကိုေရွ႕တန္းတင္ၿပီး စကားေျပာတဲ႔ပညာရွိဟာ ေျပာသင့္တဲ႔အခ်ိန္မွာ စကားကိုႏိႈင္းႏႈိင္းခ်ိန္ခ်ိန္ေျပာရပါတယ္။ အဲဒီလိုေျပာတဲ႔ပညာရွိဟာ ဂဠဳန္ကနဂါးကိုသုတ္ခ်ီသလို ရန္သူအားလံုးကိုသိမ္းက်ဳံးယူႏိုင္ပါတယ္။
(၅) အခ်ိန္မေရာက္ခင္ေျပာမိတဲ႔စကားေတြကေတာ့ မေကာင္းက်ဳိးေတြကိုျဖစ္ေပၚေစႏိုင္ပါတယ္။ ရင္ထဲမွာေျပာခ်င္တဲ႔ဆႏၵေတြျပည္႔ေနေပမယ့္ အခ်ိန္မေရာက္ေသးရင္မ်ဳိသိပ္ထားႏိုင္ၾကရပါမယ္။ ေအာင့္ႏိုင္ေလေလအက်ဳိးရွိေလပါပဲ။

ပညာဉာဏ္တိုးပြားေၾကာင္းတရား

(၁) ပညာရွိတို႔ထံ အဖန္ဖန္ေမးျမန္းျခင္း၊
(၂) မိမိ၏ ကိုယ္တြင္းကိုယ္ပ ႏွစ္ဌာနစလုံး သန္႔ရွင္းၾကည္လင္စြာျပဳလုပ္ရျခင္း၊
(၃) ဣေႃႏၵငါးပါးညီမွ်စြာ ထားရျခင္း၊
(၄) ပညာမဲ႔ကိုေရွာင္ၾကည္ရျခင္း၊
(၅) ပညာရွိကိုမွီဝဲရျခင္း၊
(၆) နက္နဲေသာဉာဏ္က်က္စားရာ သေဘာတရားမ်ားကို ဆင္ျခင္ေလ့က်င့္ေပးရျခင္း၊
(၇) ထိုဉာဏ္ပညာျဖစ္ပြားမႈ၌ အေလးျပဳကိုင္းညြတ္ေသာစိတ္ရွိရျခင္း။

မပ်င္းမရိၾကပါနဲ႔

     ဤခႏၶာကိုယ္ႀကီး၏အတြင္း၌ ေကာင္းျမတ္ေသာအရာ၊ ၿမဲခိုင္ေသာအရာဟူ၍ ဘာတစ္ခုမွ်မရွိပါ။ အလိမၼာစေသာဂုဏ္မ်ားသည္ကား အလြန္စင္ၾကယ္၏။ မစင္ၾကယ္ေသာခႏၶာကိုယ္ႀကီးျဖင့္ စင္ၾကယ္ေသာဂုဏ္သတင္းမ်ားကိုရေအာင္ အားထုတ္လိုက္ၾကပါေလာ့။
     ငါတို႔ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားသည္ မအိုမေသအၿမဲေနရာနိဗၺာန္ကိုပင္ ေျမာ္ျမင္မွန္း၍ မရရေအာင္ အားထုတ္ၾကကုန္ေသး၏။ ယခုဘဝႀကီးပြားေရး၊ စီးပြားေရး၊ ပညာေရးေလာက္ကိုပဇာမူ၍ ေၾကာက္ရမည္နည္း။ လံု႔လဝီရိယကင္း၍ အဖ်င္းစားအေပါစားလုပ္ေနေသာ္လည္း ဤခႏၶာကိုယ္ႀကီးသည္ ပို၍မက်န္းမမာ ပို၍အသက္မရွည္ေတာ့ၿပီ။
     စင္စစ္ေသာ္ကား ပ်င္းေနသည္႔အတြက္ ခႏၶာကိုယ္မွအခိုးအေငြ႔ေတြ အျပင္သို႔မထြက္ရေသာေၾကာင့္ ေအးစက္စက္ျဖစ္ကာ ပို၍မက်န္းမမာျဖစ္ေသး၏။ ထိုမက်န္းမာမႈေၾကာင့္ အပ်င္းထူသူမွာ အသက္တိုဖြယ္သာပိုမ်ား၏။ ပ်င္း၍အလုပ္မလုပ္ေသာသူသည္ သာ၍ပ်င္းစရာျဖစ္ေနပါလိမ့္မည္။ လံု႔လဝီရိယမွန္မွန္ျဖင့္အလုပ္လုပ္ေနသူကို လူေတြကလည္းၾကည္ညိဳ၊
နတ္ေတြကလည္းေစာင့္ေရွာက္လုိ၏။ ေရွးကံေတြကလည္း အက်ဳိးေပးခြင့္သာ၍ လွလွပပအက်ဳိးေပးၾကသည္။ ထို႔ေၾကာင့္လံု႔လရွိသူအဖို႔မွာ ေလာကႀကီး၌ ေပ်ာ္စရာကိုသာေတြ႔ရပါလိမ့္မည္။
     ဤေနရာ၌ေရွးကံအေၾကာင္းကို အနည္းငယ္ရွင္းပါမည္။ ေရွးကံမ်ားသည္ အလြန္အားေကာင္းေသာကံ သာမာန္ေလာက္သာအားရွိေသာကံဟု ႏွစ္မ်ဳိးရွိ၏။ ထိုတြင္ပထမကံမ်ဳိး၏အက်ဳိးေပးပံုသည္ အလြန္ထင္ရွား၏။ ဒုတိယကံမ်ဳိးမွာ မထင္ရွား။ သူမ်ားနည္းတူသာရေစႏိုင္၏။ ထိုကံသည္လူ႔ေလာက၌ သူတို႔ခ်ည္းအက်ဳိးေပးဖို႔ခက္ခဲသျဖင့္ အက်ဳိးေပးခြင့္ရေအာင္ ဉာဏ္၊ ဝီရိယႏွင့္ သတိဟူေသာ ပေယာဂက ကူညီေပးေရးသည္ အေရးႀကီးေလသည္။
     ထို႔ေၾကာင့္လူတစ္ေယာက္တြင္ တစ္ေန႔အဖို႔၌ ကုသိုလ္၊ ဥစၥာ၊ က်န္းမာေရး၊ အတတ္ပညာ၊ တန္ခိုးဂုဏ္သိန္ ဤ(၅)မ်ဳိးတြင္ တစ္မ်ဳိးမ်ဳိးမွအက်ဳိးမရပဲ ကုန္သြားေသာေန႔သည္ ဝမ္းနည္းစရာ လြန္စြာအသံုးမက်၊ မေသခင္ကအေသျဖစ္ရေသာ ေန႔ပင္တည္း။
     ထို႔ေၾကာင့္ရွင္လ်က္ႏွင့္ေသသူမျဖစ္ရေအာင္ ယခုမွစ၍ႀကိဳးစားအားထုတ္ၾကပါေလာ့။

ဘုရားရွင္ပါရမီျဖည္႔ဆည္းခဲ႔ေသာကမ႓ာအသေခ်ၤမ်ား

 ျမတ္စြာဘုရားရွင္ပါရမီဆည္းပူးခဲ႔ရသည္မ်ားကို ၾကည္ညိဳသဒၶါပြားေစရန္ ေရးသားေဖာ္ျပပါသည္။
     ဘုရားေလာင္းသည္ ဆုမပန္မီက(၇) အသေခ်ၤအတြင္းပြင့္ေတာ္မူေသာ ျဗဟၼေဒဝ(တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္း ငါးေထာင္)ကုန္ေသာ ဘုရားရွင္တို႔ႏွင့္ ဖူးခြင့္ႀကံဳခဲ႔ရသည္။ ထိုအခါဘုရားစင္စစ္ျဖစ္လိုစိတ္ ေပၚခဲ႔သည္။ ပါရမီ(၁၀)ပါး၊ ပရိစာဂ(၅)ပါးတို႔ျဖည္႔ဆည္းခဲ႔သည္။ ထို(၇)အသေခ်ၤမွာ ၁-နႏၵအသေခ်ၤ၊ ၂-သုနႏၵအသေခ်ၤ၊ ၃-ပထဝီအသေခ်ၤ၊ ၄-မ႑အသေခ်ၤ၊ ၅-ဓရဏီအသေခ်ၤ၊ ၆-သာဂရအသေခ်ၤ၊ ၇- ပုဏၰရီကအသေခ်ၤ တို႔ျဖစ္သည္။
   ထို႔ေနာက္(၉) အသေခ်ၤကာလအတြင္း ပြင့္ေတာ္မူေသာ ေပါရဏသက်ေဂါတမ(သံုးသိန္း ရွစ္ေသာင္း ခုႏွစ္ေထာင္)ကုန္ေသာဘုရားရွင္တို႔ႏွင့္ ေတြ႔ရသည္။ တရားနာရၿပီး စိတ္ေရာကိုယ္ပါ ဆုေတာင္းပတၱနာျပဳခဲ႔သည္။ ထို(၉)အသေခ်ၤမွာ ၁-သဗၺအသေခ်ၤ၊ ၂-သဗၺပုလႅအသေခ်ၤ၊ ၃-သဗၺရတနအသေခ်ၤ၊ ၄-ဥသဘကၡႏၶအသေခ်ၤ၊ ၅-ခႏၲဳတၱမအသေခ်ၤ၊ ၆-မာဏိတအသေခ်ၤ၊ ၇-ဘဒၵအသေခ်ၤ၊ ၈-ပဒုမအသေခ်ၤ၊ ၉-သဗၺသလႅအသေခ်ၤ တို႔ျဖစ္ပါတယ္။
    ထို(၁၆)အသေခ်ၤကာလတြင္ ႏႈတ္ေရာစိတ္ပါႀကိဳးစားခဲ႔သျဖင့္ သုေမဓာရွင္ရေသ့ဘဝေရာက္ၿပီး ဒီပကၤရာျမတ္ဘုရားထံမွ ဗ်ာဒိတ္ရခဲ႔ေလသည္။ ထို႔ေနာက္ပါရမီျဖည္႔ခဲ႔ေလရာ ေလးသေခ်ၤႏွင့္ကမ႓ာတစ္သိန္း ၾကာျမင့္ခဲ႔သည္။ ထိုေလးသေခ်ၤမွာ ၁-ေသလအသေခ်ၤ၊ ၂-ဘာသအသေခ်ၤ၊ ၃-ေဇယ်အသေခ်ၤ၊ ၄-ရုစိယအသေခ်ၤ တို႔ျဖစ္ပါတယ္။
    ကမ႓ာအသေခ်ၤတစ္ခုကို တစ္သေခ်ၤဟုေခၚပါတယ္။ ဂဏန္းအားျဖင့္ေရးလွ်င္ တစ္ဂဏန္းေနာက္တြင္ သုညေပါင္း တစ္ရာ့ေလးဆယ္ေရးရေပမည္။ ထိုတစ္သေခ်ၤသည္ ေရွ႕ေနာက္ဘုရားႏွစ္ဆူၾကားတြင္ ဘုရားမပြင့္သုညကမ႓ာေပါင္း မေရမတြက္ႏိုင္ေအာင္ ျဖစ္ပ်က္ကုန္လြန္သြားသည္႔ ဆိုစကားျဖစ္သည္။ ဒီပကၤရာဘုရားပြင့္ေသာကမ႓ာပ်က္ၿပီးေနာက္ ဘုရားမပြင့္ေသာကမ႓ာတစ္သေခ်ၤ ကုန္လြန္သြားသည္။ တဖန္တစ္ဆူတည္းပြင့္ေသာကမ႓ာတြင္ ေကာ႑ညဘုရားရွင္ထံေမွာက္၌ နိယတဗ်ာဒိတ္ပန္း ဆင္ျမန္းခြင့္ရျပန္သည္။ ထို႔ေနာက္ကမ႓ာတစ္သေခ်ၤကုန္သြားျပန္သည္။ ထို႔ေနာက္ မဂၤလ၊ သုမန၊ ေရဝတ၊ ေသာဘိတဟူေသာ ဘုရားေလးဆူပြင့္ေတာ္မူသည္႔ ကမ႓ာႏွင့္ႀကံဳရျပန္သည္။ ထိုဘုရားရွင္တို႔ထံတြင္ နိယတဗ်ာဒိတ္ပန္း ဆင္ျမန္းခြင့္ရျပန္သည္။ ထို႔ေနာက္ ကမ႓ာတစ္သေခ်ၤ ကုန္သြားျပန္သည္။ တဖန္ အေနာမဒႆီ၊ ပဒုမ၊ နာရဒဟူေသာ ဘုရားသံုးဆူပြင့္သည္႔ကမ႓ာတြင္ ဗ်ာဒိတ္ခံယူျပန္သည္။ ထို႔ေနာက္တစ္သေခ်ၤကုန္လြန္သြားသည္။ ထိုသို႔ေလးသေခ်ၤကုန္ၿပီးေနာက္ ကမ႓ာတစ္သိန္းအထက္တြင္ ပဒုမုတၱရဘုရားတစ္ဆူတည္းပြင့္ခဲ႔သည္။ ထိုကမ႓ာပ်က္ၿပီး သုညကမ႓ာေပါင္း ခုႏွစ္ေသာင္းကုန္လြန္ခဲ႔သည္။ ဤကမ႓ာမွ ကမ႓ာသံုးေသာင္းအထက္၌ သုေမဓဗုဒၶႏွင့္ သုဇာတဗုဒၶဘုရား ႏွစ္ဆူပြင့္ခဲ႔သည္။ ထိုကမ႓ာပ်က္ၿပီး သုညကမ႓ာေပါင္း ႏွစ္ေသာင္းရွစ္ေထာင့္ႏွစ္ရာ ကုန္လြန္ခဲ႔ျပန္သည္။ ဤကမ႓ာမွတစ္ေထာင့္ရွစ္ရာအထက္၌ ပီယဒႆီ၊ အတၱဒႆီ၊ ဓမၼဒႆီ ဟူေသာ ဘုရားသံုးဆူပြင့္ခဲ႔သည္။ ထိုဘုရားသံုးဆူပြင့္ေသာ ဝရကမ႓ာလည္းပ်က္ျပန္သည္။ ထို႔ေနာက္ သုညကမ႓ာေပါင္း တစ္ေထာင့္ခုႏွစ္ရာ့ေျခာက္ကမ႓ာျဖစ္ပ်က္ခဲ႔သည္။ ထို႔ေနာက္(၉၄)ကမ႓ာထက္၌ သိဒၶတၳဘုရားတစ္ဆူတည္းပြင့္ေသာ သရကမ႓ာတစ္ခုျဖစ္ခဲ႔သည္။ ထိုကမ႓ာပ်က္ၿပီး သုညကမ႓ာတစ္ခုသာ ျခားခဲ႔သည္။ (၉၂)ကမ႓ာအထက္၌ တိႆဘုရားရွင္ႏွင့္ ဖုႆဘုရားႏွစ္ဆူပြင့္ေသာ မ႑ကမ႓ာျဖစ္ျပန္သည္။ ထို႔ေနာက္ကမ႓ာမျခားပဲ (၉၁)ကမ႓ာအထက္၌ ဝိပႆီဘုရားပြင့္ခဲ႔သည္။ ထိုကမ႓ာ၏ေနာက္တြင္ သုညကမ႓ာေပါင္း(၈၉)ကမ႓ာကုန္လြန္ခဲ႔သည္။ ယင္းေနာက္မွ ဘုရားငါးဆူပြင့္ေတာ္မူေသာ ဤဘဒၵကမ႓ာကိုေရာက္ခဲ႔ေပသည္။

သႏၲိသုခ

“ပုထုဇဥ္မ်ားသည္ သံသရာအဆက္ဆက္က ေဝဒယိတသုခခံစားရေသာ ခ်မ္းသာတစ္မ်ဳိးကိုသာ ထပ္ခါတစ္လဲလဲခံစားဖူးၾက၏။ နိဗၺာန္၏ သႏၲိသုခ ၿငိမ္းေအးေသာခ်မ္းသာကိုကား တစ္ႀကိမ္တစ္ခါမွ် မခံစားဖူးၾကေခ်။ ဘုရား၊ ပေစၥကဗုဒၶါ၊ ရဟႏၲာမ်ားသည္ သႏၲိသုခကို(၇)ရက္တိတိ မလႈပ္မယွက္ခံစားႏိုင္ၾကေသာ္လည္း ပုထုဇဥ္မ်ားသည္ သူတို႔အထင္ႀကီးသည္႔ ေဝဒယိတသုခကို ခုႏွစ္ရက္မဆိုထားႏွင့္ ခုႏွစ္နာရီၾကာေအာင္ခံစားဖို႔ပင္ မလြယ္ကူေပ။ ၾကာလွ်င္ၿငီးေငြ႔လာသည္သာျဖစ္၏။ ဤအခ်က္ကိုေထာက္ေသာအားျဖင့္ သႏၲိသုခသည္ ေဝဒယိတသုခထက္ မ်ားစြာသာလြန္ေၾကာင္း ထင္ရွား၏။”

“ဝိညာဥ္ဆိုတာကိုကမရွိပါဘူး။ လူတစ္ေယာက္မွာ အာရံုကိုမသိတတ္တဲ႔ရုပ္နဲ႔ အာရံုကိုသိတတ္တဲ႔နာမ္ ဒီႏွစ္မ်ဳိးပဲရွိပါတယ္။ အဲဒီနာမ္ကိုပဲ ဝိညာဥ္ထင္ၿပီးေလွ်ာက္ေျပာေနၾကတာပါ။”

“ေမတၱာပြားေနတဲ႔ပုဂၢိဳလ္သည္ ျမည္႔ေနေအာင္ထက္တဲ႔ ႏွစ္ဘက္သြားလွံနဲ႔တူသည္။ အဲဒီလွံသြားကို ခ်ဳိးမယ္၊ ေခါက္မယ္၊ လိပ္မယ္ဆိုၿပီးလုပ္ရင္ လုပ္တဲ႔သူသာရွမွာပဲ။”

“လူမႈေရးကိစၥေတြမွာအဆင္ေျပခ်င္ရင္ သူတစ္ပါးရဲ႕ေကာင္းကြက္ကိုသာရွာၾကည္႔ပါ။ ကိုယ့္သႏၲာန္မွာေအးခ်မ္းတဲ႔ ေမတၱာစိတ္သာရွိေနခ်င္ရင္ သူတစ္ပါးရဲ႕ေကာင္းကြက္ကိုသာ ရွာၾကည္႔ပါ။ တစ္ခဏတာရလာတဲ႔ လူ႔ဘဝေနရသခိုက္မွာ ကုသိုလ္စိတ္သာျဖစ္ေနေစခ်င္ရင္ သူတစ္ပါးေကာင္းကြက္ကိုသာရွာၾကည္႔ပါ။”